Multitude

4 December

In gesprek met verschilmaker Gijs Corstens (Hack Your Future)

Als we in de toekomst in een betere wereld willen leven hebben we verschilmakers nodig. Verschilmakers zijn mensen en organisaties die zien dat iets beter, schoner of eerlijker kan en zich daar sterk voor maken. Aan het woord: Gijs Corstens, oprichter van Hack Your Future, een codeerschool voor vluchtelingen.

De vluchtelingencrisis brak uit, en jij dacht: ik ga ze leren programmeren?
Ik probeerde me te verplaatsen in hun situatie. Als ik zelf in zo’n kamp zat te niksen zou ik helemaal gek worden. Om me heen zag ik wel veel sympathieke initiatieven in de categorie kleren en speelgoed brengen, maar langetermijnoplossingen waren er niet. Daar stoorde ik me aan. Zonder langetermijnoplossing gaat het fout, dat zie je in alle statistieken. Daarnaast hadden veel mensen zowel links als rechts zo’n ontzettende mening over de situatie. Maar in zo’n kamp hebben ze niks aan jouw mening. Iedereen praatte over vluchtelingen, maar niet mét vluchtelingen. Ik heb toen gewoon een oproepje op Facebook geplaatst: laten we programmeerles aan vluchtelingen geven. Het leek me wel een haalbaar streven om een paar mensen zes maanden lang les te geven. En ik wilde ook gewoon iets dóén zonder er al te lang over te filosoferen. Gewoon, beginnen.

Wie was je eerste student?
Sarea, een jongen die veel voor het programma heeft betekend. Hij sprak een beetje Engels, had nauwelijks verstand van IT. Hij kon nog net een router resetten. Maar hij was slim en werkte ontzettend hard. In het begin liep alles vrij chaotisch. Wij gaven slecht les en hij begreep de taal nog niet. Maar na zes maanden ging hij verschillende stages lopen, en nu heeft hij een goede baan. Zijn vrouw is inmiddels ook in Nederland en studeert ook bij ons. De impact van zo’n succesverhaal is heel groot. Niet alleen op hem en op zijn familie, maar ook op Hack Your Future en onze huidige en toekomstige studenten. De mensen die zich nu bij HYF aanmelden hebben tientallen voorbeelden van mensen die zich aan vergelijkbare ellende hebben ontworsteld. Die krijgen daar zelfvertrouwen van.

Inmiddels is Hack Your Future internationaal actief.
Ja, toen we een half jaar bezig waren kwam er een aanvraag uit Londen, ze zagen daar wat we deden en wilden ook een school opzetten. Inmiddels zijn er wereldwijd scholen ontstaan. Tegen de HYF’s in het buitenland zeggen we altijd: één van ons komt naar jullie toe om te helpen met opstarten, en daarna moeten jullie het zelf doen. We zijn gewoon te klein om dat allemaal te managen, maar we hebben wel contact met elkaar en wisselen kennis uit. Daarnaast is er ruimte voor verschil, bijvoorbeeld in de naam. In Griekenland is er de Social Hacker Academy, en in Engeland is Code Your Future opgezet. Maar ook inhoudelijk zijn er verschillen - de sociale infrastructuur in Griekenland is heel anders dan hier. Enerzijds ontstaat daardoor een wildgroei aan communicatie. Anderzijds interesseert me dat eigenlijk niet. Het gaat me erom dat er wat gebeurt. Ik ben niet gehecht aan ons merk, wel aan onze impact.

Hoe zien jouw dagen er nu uit?
Er zijn drie rollen binnen HYF; één collega gaat over het werven en plaatsen van studenten, de ander zorgt voor een consistent kwalitatief onderwijsniveau. En ik ben managing director, dus ik bewaak de grote lijnen en faciliteer alles eromheen; financiën, administratie, het vinden van laptops. En ik geef lezingen, zoals laatst bij jullie Multitalks.

Tijdens Multitalks zei je dat de meeste vluchtelingen, net als de meeste Nederlanders, gewone saaie mensen zijn.
Ja, dat vind ik een hele belangrijke boodschap. In het debat wordt een vluchteling vaak heel speciaal gemaakt, zowel positief als negatief. Een vluchteling is gewoon een mens uit een ander land, that’s it. Je hoort vaak 2 uitersten: ‘ze zijn helemaal hier naartoe gekomen, het zijn allemaal zulke doorzetters’, of: ‘ze hebben hier niks te zoeken’. Maar een mens is gewoon een wezen met een hele sterke overlevingsdrang. Jij en ik hadden waarschijnlijk hetzelfde gedaan in een vergelijkbare situatie, onze voorouders hebben op andere momenten in de geschiedenis ook moeten vluchten. Het zegt niks over wat iemand verder wel of niet goed kan. Pas op het moment dat je een mens niet meer als vluchteling ziet kan er iets constructiefs ontstaan. Tot die tijd blijft het hulpverlening.

In het sociale veld zitten te weinig technische talenten met een sociaal hart. Die zijn nu vaak financiële waarde aan het creëren voor een groot bedrijf, terwijl ze daar helemaal niet gelukkig van worden.

Gijs Corstens Hack Your Future

Stoor je je wel eens aan de geitenwollensokkenmentaliteit in het sociale domein?
Ik heb een achtergrond als venture capitalist, en zo run ik HYF ook. We zijn een efficiënt bedrijf, ons doel is mensen aan het werk te krijgen. We behandelen onze studenten als professionals, niet als vluchtelingen. De gemeente en liefdadigheidsstichtingen communiceren vaak heel anders met ze. Maar daar werken meestal ook geen venture capitalists, haha. Onze studenten moeten gewoon heel hard werken, en worden erop afgerekend als ze achterlopen. Daar zijn we best hard in. Voor luiheid is geen plek.

Tegelijk heb je met mensen te maken die nogal wat hebben meegemaakt.
Natuurlijk speelt er onder onze studenten van alles, daar maken we ook ruimte voor. Ze hebben een bijzondere geschiedenis, soms met trauma’s, en ze worden lang niet altijd gestimuleerd om mee te doen aan HYF. Sommige ambtenaren snappen niet goed wat HYF doet, die willen hun targets halen en hun cliënten aan het werk zien. Dus een groot deel van mijn baan is uitleggen wat HYF doet, en wat dat betekent voor individuele gevallen. Je kunt iemand nu wel een schoonmaakbaantje geven, maar zo iemand staat over 3 maanden weer op straat en moet je een uitkering geven. Maak je van iemand een programmeur, dan kan diegene voor zichzelf gaan zorgen.

Dat klinkt prettig pragmatisch.
Dit soort oplossingen moeten ook vanuit de tech-wereld komen, vind ik. Hulp van een ambtenaar geeft een heel ander signaal dan hulp van iemand die daar niet voor betaald wordt. Hulp van iemand die daar risico voor neemt, die tijd vrij maakt en energie investeert, is een uitnodiging om onderdeel van de maatschappij te worden. Hulp van een ambtenaar is ook een positief signaal, maar ik vind het een minder krachtig signaal.

Waarom kijk je door een economische bril naar zo’n humanitaire situatie?
Omdat ik zo effectief mensen kan helpen. Ook als je puur economisch naar HYF kijkt is onze formule solide. Door mijn investeringsachtergrond wil ik van elke euro weten hoeveel impact we ermee kunnen maken. Een student bij ons kost zo’n €3.500, maar levert de overheid vervolgens jarenlang geld op. Als je dat vergelijkt met iemand die een uitkering krijgt is het verschil heel groot. Het sociale veld wordt nu gedomineerd door sociale wetenschappen, maar weinig door technisch talent met een sociaal hart. Die zijn helaas vaak bezig met het creëren van financiële waarde voor een ander, terwijl veel van hen fundamenteel ontevreden zijn. Het is niet voor niets dat mensen in onze generatie zoveel burn-outs hebben. Ik zou commercieel talent graag een social sabbatical geven zodat er meer diversiteit in het veld ontstaat.

Hoe ziet de toekomst van HYF eruit?
Onze visie op educatie wordt steeds scherper, daarmee willen en kunnen we nog meer studenten laten slagen. Dat maakt het programma ook beter schaalbaar. Daarnaast werken we aan maatschappelijke open-source projecten, bijvoorbeeld een platform voor mensen die onder de armoedegrens leven. We hebben een grote community van oud-studenten en -docenten die aan sociale impact willen bouwen. Er zijn veel knelpunten in de maatschappij die verholpen kunnen worden met slimme tech-oplossingen. Dat levert heel Nederland tijd en geld op. Binnen het curriculum van HYF bouwen we aan dat soort oplossingen. Zo leren vluchtelingen coderen, terwijl ze bouwen aan iets waar de hele maatschappij iets aan heeft. Zo heeft onze eigen impact een sneeuwbaleffect.

Fotograaf portret Gijs: Richard Rigby

Onze nieuwsbrief

Geen spam.
Wel up to date
over ons werk.

Done!

Thank you for your subscription.

Meer talks

Event

Multitalks #6 about Code

Donderdag 27 september om 18.00 uur.

Event

Multitalks #5 about Diversity in campaigns

Donderdag 7 mei om 18.00 uur.